
Klimaların en önemli parçasından birisi klima kompresörüdür. Bu eleman soğutucu maddenin devre içinde dolaşmasını sağlar. Kompresörün motordan çektiği güç yaklaşık 5 BG (beygir gücü) dür. Bu nedenle silindir hacmi 1300 cm den küçük olan araçlara klima montajı yasaklanmıştır. Aşağıda klima devresinin şeması görülmektedir. |
|
|
| A) Araç içi B) Motor bölmesi C) Dış hava D) Hava dağıtım kutusuna doğru E) Ön göğüs (Torpido) F) Dış hava girişi veya devirdaim edilen hava 1) Kompresör 2) Kondansör (Yoğunlaştırma) 3) Rezervuar 4) Basınç reostası 5)Yüksek basınç vanası |
6) Dedantör 7) Termostatik sonda 8) Evaparatör (Buharlaştırıcı) 9) Alçak basınç vanası 10) Motor vantilatör (Kalorifer motoru) 11) Fan motorları 12) Motor radyatörü 13) Yüksek basınçlı sıvı 14) Alçak basınçlı buhar 15) Yüksek basınçlı buhar |
|
Klima Sisteminde Kullanılan Soğutucu Madde Çok yakın bir zamana kadar otomobil klima sistemlerinde soğutucu madde olarak sadece ticari adıyla Freon R12 teknik tanımıyla CFC-12 klorofluorokarbon (kısaca R12) kullanılmaktaydı. Klorofluorokarbon ‘ un ozon tabakasını tahrip ettiği ve sera etkisi ile sıcaklık artışlarına neden olduğu ilk olarak 1974 yılında ortaya atılmış ve günümüzde kesinlik kazanmıştır. Yapılan araştırmalara göre insan organizmasını bitki ve su ortamlarını güneşten yayılan ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerinden korumak ve yeryüzünün ısıl dengesine katkıda bulunmak şeklinde özetlenecek iki ana görevi olan atmosferin ozon tabakasının tahribinde otomobil klima sistemlerinde kullanılan Freon-R12 ‘ nin payının %20 dolayında olduğu görülmüştür. Bu nedenle yeni bir soğutucu madde arayışı gündeme gelmiş , dünya devletleri ve örgütleri düzeyindeki görüşmeler sonucunda , Freon - R12’ nin kullanılmasına belirli bir program dahilinde son verilmesi ve yerine ticari adıyla Foran - R134a , teknik tanımıyla HCF- 134a hidrofluorokarbon’ un (kısaca R134a ) kullanılmasına karar verilmiştir.Ozon tabakasının iki görevi vardır . İnsan sağlığını tehdit eden güneş ışınlarını filtre etmek ve dünya üzerine ısının dengeli bir şekilde dağıtılmasını sağlamak. | |
![]() |
BUHARLAŞTIRICI (EVAPARATÖR) Buharlaştırıcı ısı değiştiricisidir. Buharlaştırıcı üzerinden geçirilen sıcak hava , sıcaklığını burada bırakarak , araç içine gönderilir. Böylece araç içi soğutulmuş olur.: Buharlaştırıcı içinde alçak basınçlı soğutucunun dolaştığı bir çeşit radyatördür. Buharlaştırıcı girişinde soğutucunun tamamı buharlaşmamıştır. Tamamen buharlaşma ancak buharlaştırıcıdan geçtikten sonra olur. |
Buharlaştırıcı üzerinden geçen sıcak hava ısısını burada bırakır. Böylece sıcaklığı yükselen soğutucu tamamen buharlaşır. Buharlaştırıcı üzerinden geçirilen sıcak hava bünyesindeki su buharı , burada yoğunlaşarak su tahliye borusundan dışarı atılır. Bu nedenle kliması çalışan aracın altından su damlaması normaldir. Damlayan su miktarı havadaki nem oranına bağlı olarak az veya çok olabilir. Buharlaştırıcının araç üzerindeki yeri , araca göre değişebilir. | |
|
KLİMA KOMPRESÖRÜ Kompresör buharlaştırıcıdan alçak basınçlı gazı emerek yüksek basınçlı gaza dönüştürür ve bu gazın sıvı hale gelmesi için yoğunlaştırıcıya gönderir. Buharlaştırıcı içinde gerekli vakumu oluşturur. Kompresörü çalıştıran kompresör mili üzerine monte edilen elektromanyetik bir debreyajdır. Görevi kompresör milinin çalıştırma kasnağını ayırmak veya birleştirmektir. Kompresör kasnağı hareketini tahrik kayışından alır. Debreyajı harekete geçiren kumanda sargısıdır. Bobin direnci : 3.4 + 0.2 ohm dur. Kumanda tablası kamlı rotor tarafından döndürülmektedir. Böylece kumanda tablası üzerine tesbitlenen piston kolları hareketi pistonlara iletir. Kompresör çalışırken motordan ortalama 5 BG güç çeker. Pistonlardaki sekmanlar bir kısım yağın sızmasını sağlayarak sistem içinde yağın dolaşmasını sağlar. Toplam yağ hacminin % 40 ı sistem içinde dolaşır. Uzun süre çalışmayan kompresörlerdeki rulmanlarda yağlama olmadığı için aşınmalar olabilir. Bu nedenle haftada birkaç dakika klimayı çalıştırmak gerekir.Kompresör imalat sırasında kendi özel yağları ile doldurulurlar. Kompresörün iyi çalışması için yağ hacminin gerektiği kadar olması lazımdır. Kullanılan yağlar nem alma özelliğine sahiptir. Açıkta bırakılan yağlar özelliklerini kaybeder. Bu nedenle küçük ambalajlarda satılır. | |
![]() |
| Bir klima kopresörünün kesiti |
|
1- Kompresör kapağı 2- Açısı değişebilir kamlı tabla 3- Eğim açısı değişken tabla 4- Kompresör 5- Piston 6- Silindir kapağı 7- Basma odası 8- Emme odası | 9- İç basınç kontrol supabı 10- Yay 11- Klavuz 12- Kızak 13- Ana mil 14- Elektromanyetik debriyaj 15- Karter basıncı ile yüksek basınç arasındaki ayar kanalı |
Son
güncelleme tarihi